Valmynd Leit

Menntasżn og gildi

Ķ stefnu UNESCO (1996 og 2009), birtist framtķšarsżn menntunar į 21. öldinni. Žar er fjallaš um breytingar ķ heiminum og žį miklu žekkingu og verkkunnįttu sem nś er ašgengileg og mikilvęgt er aš kunna aš nżta sér. Lögš er įhersla į aš hefšbundnar leišir til menntunar dugi ekki lengur til aš komast af ķ breyttum samfélagi og žess ķ staš žurfi aš undirbśa og efla hęfni einstaklinga til aš stunda nįm allt lķfiš. Lögš er įhersla į aš menntun sé ķ ešli sķnu bęši persónuleg og samfélagsleg žróun. Sett eru fram fimm markmiš fyrir menntun į 21. öldinni. Žau eru aš nįm felist ķ žvķ: aš lęra aš öšlast žekkingu (e. learning to know), aš lęra aš öšlast fęrni (e. learning to do), aš lęra aš vera (e. learning to be), aš lęra aš lifa ķ samfélagi viš ašra (e. learning to live together) og aš lęra aš umbreyta sjįlfum sér og samfélaginu (e. learning to transform oneself and society). Sķšasta markmišiš felur ķ sér sjįlfbęrni. Žessi markmiš rķma ķ stórum drįttum viš ašalnįmskrį leik-, grunn- og framhaldsskóla (2011) en žar eru lagšir til fimm grunnžęttir menntunar; lęsi, sjįlfbęrni, lżšręši og mannréttindi, jafnrétti og sköpun. Grunnžęttirnir hafa sķn sérkenni en eru engu aš sķšur samofnir. Gegnumgangandi ķ žeim er sś hugsun aš grunnžęttirnir efli sjįlfsskilning og nįmsvitund nemenda en ętla mį aš žaš sé undirstaša nįms. Fram kemur ķ nįmskrįnni aš menntun eigi mešal annars aš efla gagnrżna, sjįlfstęša hugsun og hęfileika til žess aš bregšast viš nżjum ašstęšum. Ennfremur aš hśn eigi aš hjįlpa nemendum aš tjį skošanir sķnar, takast į viš breytingar og taka virkan žįtt ķ lżšręšissamfélagi, innan og utan skóla. Meš žetta aš leišarljósi leggur mišstöš skólažróunar įherslu į aš starfa meš starfsfólki skóla į vettvangi viš aš žróa hugar- og starfshętti til aš efla skólastarf. Lögš er įhersla į fagleg vinnubrögš og hugarfar sem stušlar aš nįmsvitund, nįmshvata og hlutdeild allra ķ skólasamfélaginu.

Hver skóli er įbyrgur fyrir innra starfi sķnu og žarf aš žróast į eigin forsendum. Skólažróun felur ķ sér nįm allra sem hlut eiga aš mįli og žaš nįm fer fram į vettvangi skólans. Hśn beinist aš žvķ aš bęta žaš starf sem fyrir er ķ skólum eša žróa enn frekar žaš starf sem žegar hefur veriš skilgreint gott og farsęlt. Umbreytingastarf er lķklegast til aš skila įrangri žar sem samvirkni fagfólks einkennist af kenningum um lęrdómssamfélag. Starfsemi mišstöšvar skólažróunar beinist aš žvķ aš styrkja kennara, stjórnendur og annaš fagfólk ķ formi rįšgjafar, verkefnisstjórnar, fręšslu eša annars sem tališ er henta ķ hverju tilfelli viš žróunarstarf ķ skólum.

Mišstöš skólažróunar hefur žį stefnu aš fella skólažróunarverkefni aš žörfum žeirra ašila sem ašstošar óska. Žvķ er leitast viš aš žjónustan sé skólamišuš žar sem gengiš er śt frį žvķ sjónarhorni aš starfsfólk hverrar stofnunar séu sį hópur sem best er fallinn til aš vinna aš umbreytingum og žróun skólastarfs. Mišstöš skólažróunar starfar ķ nįnum tengslum viš kennaradeild hug- og félagsvķsindasvišs HA. Į hverjum vetri stendur mišstöš skólažróunar fyrir fręšslufundum sem eru öllum opnir og miša aš žvķ aš mišla žekkingu ķ menntunarfręšum til kennara og fagfólks skóla. Žį bżšur mišstöšin kennurum upp į nįmskeiš af żmsu tagi.

Rannsóknir mišstöšvar skólažróunar į sviši skólamįla geta alfariš veriš unnar aš frumkvęši og į įbyrgš hennar en žęr mį einnig vinna ķ samvinnu viš starfsfólk skóla og annarra stofnana. Rannsóknir geta veriš eigindlegar, megindlegar eša unnar ķ anda starfendarannsókna. Ķ starfendarannsóknum samžęttast sjónarmiš rannsóknarfręša og skólaumbóta ķ sama višfangsefni. Mišstöš skólažróunar vill gjarnan stušla aš slķkum rannsóknum ķ samvinnu viš skóla og ašra fagmenn sem tengjast skólastarfi.

Frį įrinu 2002 hefur rįšstefnuhald veriš fastur lišur ķ starfsemi mišstöšvarinnar. Višfangsefnin snśa aš mikilvęgum žįttum ķ menntun og uppeldi og er leitast viš aš fį fęrustu sérfręšinga til samstarfs į hverjum tķma til aš mišla žekkingu sinni og undirbśa jaršveg til frekari žróunar.


Mišstöš skólažróunar

Sólborg v/noršurslóš              600 Akureyri, Iceland              msha@msha.is              S. 460 8590 

Skrįšu žig į póstlistann

Fylgdu okkur eša deildu