Valmynd Leit

Vinnustofur I

Lęsi ķ skapandi skólastarfi

Vinnustofur I 

kl. 11.00–12.00

 

 

*

 

Snjalltękni og lęsi ķ 1. - 5. bekk
Bergžóra Žórhallsdóttir, stjórnandi ķ grunnskóla

Ķ vinnustofunni kynnir Bergžóra hvernig hśn nżtir snjalltękni ķ lęsiskennslu ķ 1. - 5. bekk. Dęmi um verkefni eru lestraržjįlfun, lesskilningsverkefni og oršaforšavinna. Meš stafręnni tękni mį nżta fjöldann allan af lęsisefni. Nemendur lęra auk žess aš vinna sjįlfstętt og tengja višfangsefnin žeim markmišum sem žau vinna aš hverju sinni. Bergžóra nżtir til žess żmis forrit eins og Google verkfęri, Quizizz, Kahoot, en ķ grunninn er žaš Seesaw sem er nokkurs konar rafręn nįmsferilsmappa žar sem kennarinn heldur utan um markmiš og įrangur hvers og eins. Ķ vinnustofunni sżnir Bergžóra hvernig Seesaw getur virkaš og gefur sķšan žįtttakendum kost į aš vera nemendur ķ tķma hjį henni og reyna į eigin skinni hvernig tęknin getur virkaš jįkvętt fyrir lęsi ķ vķšum skilningi ķ kennslustund. Žeir sem vilja taka žįtt ķ kennslustundinni mega gjarnan sękja appiš Seesaw og velja žar Class śtgįfuna.


 

 

 *

Nemendur meš ķslensku sem annaš tungumįl (ĶSAT) - Hvaša orš? Hvernig texti?
Hulda Karen Danķelsdóttir, sérfręšingur hjį MMS

Ķ vinnustofunni veršur fjallaš um ĶSAT nemendur og lestrarkennslu žeirra sem eru nżkomnir til landsins og žeirra sem fęddir eru į Ķslandi eša hafa bśiš hér lengi.
Sérstök įhersla veršur annars vegar lögš į lestexta sem henta ĶSAT nemendum og hins vegar į žrepaflokkun orša. Žrepin sem um ręšir eru žrjś. Į fyrsta žrepi er grunnoršaforši, į öšru nįmsoršaforši og į hinu žrišja sértęk orš nįmsgreina.
Žįtttakendur fį kynningu og žjįlfun ķ žrepaflokkun orša og nokkrum hagnżtum leišum til aš vinna meš lestexta.
Til aš geta lesiš sér til gagns žurfa nemendur aš skilja 98% orša ķ texta. Ef hlutfalliš fer nišur ķ 95% žurfa nemendur ašstoš af einhverju tagi (Laufer & Ravenhorst-Kalovski, 2010). Rannsóknir sżna einnig aš žeir sem eru aš lęra tungumįl žurfa ašgengi aš a.m.k. 3000 oršum til aš vera ķ stakk bśnir til aš skilja nįmsefnistexta (Laufer; 1992). Enn fremur mį nefna aš nemendur žurfa aš vinna meš nż orš a.m.k. 10 til 20 sinnum til žess aš tileinka sér žau og gera žau aš sķnum.
Ķ nżlegri rannsókn bendir Elķn Žöll Žóršardóttir į aš žeir sem lęra ķslensku sem annaš tungumįl (ĶSAT) žurfa aš vera ķ mjög mikilli snertingu viš tungumįliš til žess aš geta tileinkaš sér žaš.[1] Mikil įbyrgš hvķlir žvķ į ķslensku samfélagi og ekki sķst skólasamfélaginu aš tryggja ĶSAT nemendum ašgengi aš ķslenskum oršaforša.

Heimildir
Laufer; B. (1992). How much lexis is necessary for reading comprehension? In P. Arnaud and H. Bejoint (Eds), Vocabulary and applied linguistics (pp. 126-132). Basingstoke, UK: Macmillan.
Laufer, B., & Ravenhorst-Kalovski, G., C. (2010). Lexical threshold revisited: Lexical text coverage, learners’ vocabulary size and reading comprehension. Reading in a Foreign Language, 22(1), 15‒30.


[1] https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/13670050.2017.1358695


 

*

 

Hrašur lestur er ekki žaš sama og góšur lestur
Katrķn Ósk Žrįinsdóttir, stjórnandi ķ Lįgafellsskóla

Einn af lykilžįttunum fyrir góšan lesara er flęši. Žvķ mišur eru margir sem ekki nį góšu valdi į flęši ķ lestri og e.t.v. er žaš vegna lķtillar įherslu į žennan žįtt ķ lestrarkennslu yngri barna og margir sem ekki vita hversu mikinn žįtt flęši hefur varšandi lesskilning.Flęši er: “nokkuš nįkvęmur lestur, į ešlilegum hraša, meš višeigandi tjįningu, sem felur ķ sér góšan skilning og hvetur til aukins lestrar”! Til aš uppfylla višmiš um lestur žar sem flęši er gott skal fyrst horft til nįkvęmni ķ lestrinum. Tilgangur lestrar er įvalt sį aš öšlast skilning į žvķ sem lesiš er. Žess vegna er mikilvęgast aš lesari sé nįkvęmur og lesi ekki vitlaust. Žetta hljómar einfalt en til aš lesa rétt žarf lesari aš hafa öšlast gott vald į hljóšaašferšinni og žekkja margar algengustu oršmyndirnar.Sjįlfkręf žekking į algengum oršhlutum og oršum er ein sś mikilvęgasta til aš nįkvęmur lestur nįist. Um leiš og lesari žekkir orš žį į skilningurinn aš fylgja ķ kjölfariš. Hjį lesara sem hefur nįš góšu valdi į flęši ķ lestri žį gerist žetta samtķmis og hęgt er aš segja aš lesturinn sé oršinn sjįlfvirkur.Góšum leshraša er oft ruglaš saman viš flęši ķ lestri. Auknum leshraša fylgir sum sé ekki aukinn lesskilningur og aukinn leshraši er ekki heldur įvķsun į gott flęši ķ lestrinum. Ķ raun er žaš einmitt svo aš aukinn leshraši leišir oft til ónįkvęmni ķ lestrinum sem aftur leišir svo til lakari lesskilnings!Tilgangurinn meš góšu flęši ķ lestri er sį aš nį góšum lesskilningi og oftast fylgir žį lķka įhugi į frekari lestri. Eins hefur veriš talaš um flęši sem brśnna milli fyrri stiga lesturs og žeirra sem į eftir koma. Ķ vinnustofunni fį kennarar verkfęri til aš žjįlfa flęši ķ lestri hjį nemendum sķnum, m.a. meš smįforritum.


 

  *

Leikur og lęsi frį A til Ö
Kristķn Einarsdóttir, grunnskólakennari

Leikur aš lęra er kennslu- og hugmyndafręši žar sem börnum į aldrinum 2 til 10 įra eru kennd öll bókleg fög ķ gegnum leik, hreyfingu og skynjun į faglegan, markvissan og įrangursrķkan hįtt.   Grunnstošir Leikur aš lęra eru: Leikur, hreyfing og foreldrasamstarf. Leikur aš lęra byggir į rannsóknum į heilastarfsemi barna um aukna varšveislu žekkingar žegar börn lęra ķ gegnum ólķk skynfęri og rannsóknum į grunnstošum Leikur aš lęra ž.e. leik, hreyfingu og foreldrasamstarfi.Ķ vinnustofunni er fariš yfir hvernig hęgt er į skipulagšan hįtt ķ gegnum leik, hreyfingu og skynjun aš leggja inn stafi og hljóš, ęfa hljóštengingu og umskrįningu hljóša og orša. Stušst er viš hugmyndir hljóšaašferšarinnar og žjįlfun hljóškerfisvitundar er alltaf hluti af nįminu.Kennarar fį hugmyndir af leikjum sem hęgt er aš nżta sér strax ķ kennslu meš nemendum. Leikirnir henta fyrir ólķkar stęršir og  geršir af skólarżmum til dęmis  skólastofum, samverukrók, śti eša ķ ķžróttasal.


 

*  

Lęsisfimman
Ólöf Kristķn Knappett Įsgeirsdóttir, grunnskólakennari ķ Grunnskóla Fjallabyggšar

Lęsisfimman er lęsiskerfi sem skiptist ķ fimm višfangefni: sjįlfstęšan lestur, vinnu aš ritun, félagalestur, hlustun į lestur og oršavinnu. Žessi višfangsefni eru rannsóknastudd sem gerir žaš aš verkum aš nemendur eru aš vinna aš merkingabęrum višfangsefnum sem munu efla fęrni, žekkingu og leikni žeirra ķ lęsi. Ķ lęsisfimmunni eru žrķr lykilžęttir: aš byggja upp vinnuśthald, fjölbreytt val og sjįlfstęši nemenda. Žegar nemendur eru aš vinna sjįlfstętt mun kennarinn vinna meš einstaklingum og litlum hópum aš žeim verkefnum sem žörf er į til žess aš bęta skilning žeirra og įrangur. Į žennan hįtt getur kennarinn betur mętt žörfum hvers nemanda. Auk žess fylgir lęsisfimmunni įkvešnar hegšunarvęntingar sem hjįlpa nemendum aš halda sig betur aš verki og nżta tķma sinn vel. Aš byggja upp nįmssamfélag er einnig mikilvęgur žįttur žvķ viš erum aš lęra saman žó viš séum aš lęra aš vera sjįlfstęš. Lęsisfimman er ķ raun kerfi sem heldur utan um lestrarnįmiš, en auk žess eykur žaš nįmsvitund, sjįlfstęši og įbyrgš nemenda. Nemendur taka žįtt ķ aš setja sér markmiš, taka įbyrgš į hegšun sinni og hlutverki sķnu ķ nįminu, žeir fį töluvert val bęši hvaš varšar nįmiš og hvernig žeir lęra. Nįmsumhverfiš spilar einnig stórt hlutverk ķ kerfinu žvķ bošiš er upp į fjölbreyttar nįmsašstęšur og allt skipulag ķ kennslustofunni er mišaš viš žarfir nemenda žannig aš hver og einn žeirra fįi aš njóta sķn og hęfileika sinna.


 

   

 

   

 

 Skrįning į rįšstefnu


Mišstöš skólažróunar

Sólborg v/noršurslóš              600 Akureyri, Iceland              msha@msha.is              S. 460 8590 

Skrįšu žig į póstlistann

Fylgdu okkur eša deildu