Valmynd Leit

Mįlstofa 1

Jafnrétti ķ skólastarfi

Mįlstofa 1 
11.20–11.50

 

Stofa
L101

 

 

„...en ég er bśinn aš heyra aš žaš sé sannaš aš stelpur séu betri aš lesa en strįkar“
Kynjamunur, lęsi og oršręšan
Ragnheišur Lilja Bjarnadóttir, sérfręšingur viš Mišstöš skólažróunar viš Hįskólann į Akureyri

Ķ gildandi menntastefnu hér į landi, sem kynnt er ķ ašalnįmskrį grunnskóla, er jafnrétti sett fram sem einn af grunnžįttum menntunar. Kynjafręši er jafnframt sögš mikilvęg ķ skólastarfi til aš efla mešvitund nemenda gagnvart stöšu kynjanna ķ samfélaginu og lögš er įhersla į aš komiš sé til móts viš žarfir beggja kynja ķ öllum višfangsefnum sem unniš er meš ķ skólanum. Ķ mįlstofunni verša reifašar nišurstöšur rannsóknar sem hafši m.a. žaš markmiš aš kanna hvernig lestrarįhugi ķslenskra unglingsdrengja žróast į skólagöngunni. Ķ žvķ samhengi var litiš til żmissa įhrifažįtta ķ skólastarfi og mešal annars kynjafręšilegra sjónarmiša. Tekin voru vištöl bęši viš unglingspilta og kennara og ķ nišurstöšunum kemur fram aš bęši nemendur og kennarar telja nokkur mun vera į įhuga kynjanna į lestri. Jafnframt voru stślkur taldar vera vinnusamari almennt ķ nįmi, duglegri, žęgari, rólegri og hlżšnari en drengir. Nišurstöšurnar sżna jafnframt drengirnir töldu ešlilegt aš stślkur vęri betri aš lesa en drengir. Fjallaš veršur um nišurstöšurnar ķ ljósi oršręšu ķ samfélaginu og ķ ljósi žeirra nįmsašstęšna sem rannsóknir sżna aš eru rķkjandi ķ skólum landsins.


  

Stofa
L103
 

Skólalķkan sem stušlar aš jafnrétti til nįms. Einkenni skólastarfs Menntaskólans į Tröllaskaga ķ ljósi kenninga Bernsteins
Žurķšur Jóhannsdóttir, dósent viš Menntavķsindasviš Hįskóla Ķslands

Ķ erindinu veršur sagt frį rannsókn į starfshįttum Menn­taskólans į Tröllaskaga, gerš grein fyrir einkennum žess lķkans sem skólinn hefur žróaš og hvernig žaš styšur viš nįm nemenda og velgengni žeirra. Įhersla er lögš į aš skoša hvernig nż ašalnįmskrį gerši kleift aš hanna öšru vķsi skóla. Kenningum Basil Bernsteins, sem žróašar voru til aš varpa ljósi į hvernig skólakerfiš mismunar nemendum śt frį stéttarstöšu, er beitt til aš greina oršręšuna um uppeldi og kennslu ķ ašalnįmskrį og sķšan hvernig sś oršręša er stašfęrš ķ skólanįmskrį og śtfęrš ķ skólastarfinu. Morais og Neves (2011) hafa žróaš lķkan blandašra kennsluhįtta sem byggir bęši į kennslufręši hefšbundna skólans og opna, nemendamišaša skólans og hafa meš rannsóknum sżnt hvernig meš žvķ mį stušla aš įrangri allra nemenda óhįš stéttabakgrunni. Nišurstöšur benda til aš įhersla į hęfni og valdeflingu nemenda ķ ašalnįmskrįnni og sjįlfstęši skóla viš setningu žekkingarmarkmiša hafi stutt žróun skólalķkans sem leggur įherslu į frumkvęši nemenda og mikiš valfrelsi žar sem sköpun, listmenntun og tengsl viš umhverfi, bęši nįttśru, menningu og samfélag eru ķ fyrirrśmi. Stķf umgerš um tiltekna žętti ķ skipulagi skólastarfsins og nįmsmat žar sem allir įfangar fylgja sömu reglum styšja nemendur ķ aš įtta sig į reglunum og athafna sig ķ samręmi viš žaš sem til er ętlast af žeim til aš halda įętlun og nį įrangri.  


 

Stofa
L201

 

Séržarfir ķ fatnaši - réttur hvers og eins
Įsdķs Jóelsdóttir, lektor viš Menntavķsindasviš Hįskóla Ķslands

Séržarfir ķ fatnaši snśast um frįvik frį žvķ sem vanalega flokkast undir venjulegt vaxtarlag ķ fjöldaframleiddum fatnaši ķ verksmišjum sem sķšan er seldur ķ hefšbundnum fataverslunum. En hverjir eru žessir venjulegu sem standast kröfur um mešaltal ķ vaxtarlagi og hvaš meš alla hina? Sniš af fatnaši eru unnin samkvęmt įkvešnum stöšlum žar sem margir einstaklingar eru męldir sem taldir eru falla undir įkvešiš vaxtarlag og hęš innan hvers stęršarflokks. Eftir žaš er fundiš śt mešaltal į žį žętti sem hvar mest eru frįvik, eins og mjašma-, mittis- og yfirvķdd. Ķ verkefninu var ekki veriš aš velta fyrir sér minnihįttar frįvikum heldur frekar žeim sem snśa aš fötlun af żmsu tagi eša meirihįttar frįvikum ķ vaxtarlagi. Unnin var rannsóknar- og hugmyndavinna og sķšan hönnuš og saumuš flķk į einstakling. Ķ erindinu er fjallaš um žęr įrangursrķku leišir ķ kennslu og nįlgun sem höfundur valdi aš vinna meš nemunum. Auk žess er fjallaš um hugmyndir og verk nemanna og hvaša reynsla og sżn stóš eftir hjį žeim eftir verkefnavinnuna.


 

Stofa
L203

 

Jafnrétti ķ félagslķfi - hlutverk jafnréttisfulltrśans
Freyja Rós Haraldsdóttir, kennari og jafnréttisfulltrśi ķ Menntaskólanum aš Laugarvatni

Žörf er į žvķ aš lķta į skólasamfélagiš sem heild og vinna aš jafnrétti į öllum svišum, lķka ķ félagslķfinu, sem er stór lišur ķ menningu framhaldsskólanna. Ég gerši starfendarannsókn į tķmabilinu september 2014 – maķ 2015 žar sem meginspurningin var: Hvernig get ég hjįlpaš nemendum aš vinna aš jafnrétti ķ félagslķfi žeirra? Sjónum var sérstaklega beint aš žvķ hvernig bęri aš skipuleggja jafnréttisstarfiš, hvernig tękist aš virkja nemendur svo og lķšan minni ķ hlutverki leištogans. Gildi żmissa ytri žįtta skżršist, žannig aš ég lęrši hvernig mętti nżta hlutverk, tķma, fundi, fręšslu og įętlanagerš ķ markvissu jafnréttisstarfi. Ég fann jafnvęgi ķ žvķ hversu stżrandi ég vildi vera og lęrši aš takast į viš togstreitu. Meš žvķ aš leggja mig fram um aš nįlgast nemendur į jafningjagrundvelli, żta undir samręšur og setja įkvöršunarvaldiš ķ hendur nemenda tel ég aš mér takist aš halda ķ gildi mķn um lżšręšislega nįlgun. Hlutverk jafnréttisfulltrśans sem leištoga er jafnframt mikilvęgt į mešan nemendur sżna ekki frumkvęši og sjįlfstęši ķ jafnréttisstarfi. Forystuhlutverkinu fylgja įskoranir, m.a. ķ tengslum viš hęfni og tilfinningar. Ég tel aš meš sjįlfsstyrkingu og samstarfi viš ašra jafnréttisfulltrśa sé hęgt aš efla įręšni og śthald ķ jafnréttisstarfinu.


Verkefniš er opiš į Skemmunni


 

Stofa
M201

 

Gerum žetta saman – Starf samrįšsvettvangs jafnréttisfulltrśa ķslenskra hįskóla
Rósa Margrét Hśnadóttir, formašur jafnréttisrįšs Hįskólans į Akureyri, Laufey Haraldsdóttir, Arnar Gķslason og Sara Stef.Hildar

Į haustmįnušum 2015 var stofnašur samstarfsvettvangur jafnréttisfulltrśa ķslenskra hįskóla, ķ samvinnu viš Mennta- og menningarmįlarįšuneytiš. Samstarfsvettvanginn skipa einn til tveir fulltrśar frį hverjum hįskóla, jafnréttisfulltrśar og fólk śr jafnréttisnefndum hįskólanna. Markmiš samstarfsvettvangsins er aš vinna aš žvķ aš efla samstarf allra ķslensku hįskólanna į sviši jafnréttismįla og aš efla vitund um jafnréttismįl ķ hįskólasamfélaginu. Jafnframt aš styšja skólana ķ žvķ aš skilgreina meginįherslur ķ jafnréttismįlum ķ heildarstefnu sinni. Jafnréttisįętlun felur ķ sér nįnari śtfęrslu žar sem skilgreindar eru ašgeršir til aš nį markmišum skólans ķ mįlaflokknum. Mikilvęgt er aš ķ hverjum skóla sé hugaš aš žvķ hvernig flétta megi saman žęr vķddir jafnréttis sem starfaš verši meš. Almennt er į Ķslandi lögš talsverš įhersla į jafnrétti kynjanna, m.a. ķ samręmi viš žęr skyldur sem lög nr. 10/2008 setja į heršar hinum żmsu ašilum. Ašrar vķddir, svo sem fötlun, fjölmenning og hinsegin mįlefni eru einnig mikilvęgar og er žaš įskorun hvers hįskóla aš skipuleggja jafnréttisstarf sitt m.t.t fjölžęttrar mismununar. Auk žess sem nefnt er hér aš ofan žjóna Jafnréttisdagar, sem haldnir eru ķ hįskólunum ķ október į įri hverju, žeim tilgangi aš efla almenna vitund um jafnréttismįl ķ hįskólasamfélaginu og ķ samfélaginu almennt. Žį er žaš barįttumįl samrįšsvettvangsins aš viš hvern innlendan hįskóla verši starfandi jafnréttisfulltrśi ķ a.m.k. 20% starfshlutfalli. 


 

Stofa
M202

 

Žekking og śtfęrsla starfandi kennara į stefnu um skóla įn ašgreiningar ķ kennslu
Andrea Diljį Ólafsdóttir, leikskólakennari og nemi viš Hįskólann į Akureyri og Birna Marķa B. Svanbjörnsdóttir, lektor viš kennaradeild Hįskólans į Akureyri

Skóli įn ašgreiningar er opinber menntastefna į Ķslandi. Ķ henni felst aš skólakerfinu ber aš męta nįmslegum žörfum allra nemenda og gęta žannig jafnréttis til nįms. Haustiš 2016 var fyrri höfundur ķ vettvangsnįmi į sķnu sķšasta nįmsįri ķ kennaranįmi og įttaši sig į hversu mikil įskorun žaš er ķ raun og veru aš finna śrręši og haga kennslunni žannig aš hśn uppfylli žau skilyrši sem til er ętlast. Viš žaš kviknaši įhugi į aš kanna hvernig starfandi kennarar takast į viš žetta višfangsefni og fį mynd af žvķ hver žekking žeirra, leikni og hęfni vęri ķ žvķ sambandi. Markmiš rannsóknarinnar var aš fį innsżn ķ hver žekking kennara er į stefnunni um skóla įn ašgreiningar og hvernig žeir fara aš žvķ aš męta mismunandi žörfum nemenda ķ kennslu sinni og innan skólastofunnar. Tekin voru vištöl viš sex grunnskólakennara ķ žremur grunnskólum ķ žéttbżli žar aš lśtandi og greindar nįmskrįr og įętlanir ķ grunnskólum višmęlenda. Ķ mįlstofunni veršur greint frį helstu nišurstöšum rannsóknarinnar og kallaš eftir umręšum um žęr.


 

Stofa
M203

   Karlar ķ leikskólanum. Eru žeir nśna fleiri?

Anna Elķsa Hreišarsdóttir, lektor viš kennaradeild Hįskólans į Akureyri

Rannsóknir sżna aš žaš geta fylgt žvķ įskoranir aš velja sér nįm og starfsvettvang sem eignašur er hinu kyninu, ekki sķst ef karl sękir į vettvang sem sterklega er tengdur viš konur. Sem dęmi mį nefna aš karlhjśkrunarfręšingar og karlleikskólakennarar eru tiltölulega fįir hér į landi og žaš er umhugsunarefni hve žeim hefur fjölgaš hęgt, sérstaklega ķ ljósi žess hve langt Ķslendingar hafa nįš ķ jafnréttismįlum. 
Įriš 2006 gerši höfundur rannsókn žar sem višfangsefniš var karlar ķ leikskóla. Žį var staša mįlefnisins kortlögš śt frį žremur sjónarhornum; rżnt var ķ fjölda karla ķ leikskólum vķša um heim, skošuš voru įtaksverkefni sem mišušu aš žvķ aš fjölga körlum ķ leikskólum og aš lokum var kafaš ķ fręšilega žekkingu į svišinu. Sķšan žetta var eru lišin tķu įr og višfangsefniš ķ erindinu er aš bera saman stöšuna nśna ķ samhengi viš nišurstöšurnar 2006 śt frį spurningunni hvaš hefur įunnist į žessum tķu įrum. Sömu žemu eru höfš til višmišunar; fjölgun karla ķ leikskólum, įtaksverkefni og hver stašan ķ fręšunum. Nišurstöšur sżna aš žó greina megi einhverjar breytingar žį eru žęr ekki allar jįkvęšar og aš einhverju marki mį greina sömu žröskulda og žversagnir og sjį mįtti įšur.


 

Stofa
N102

   „Og svo var ég meš kennara sem greip aldrei inn ķ, svo ég upplifši mig alveg rosalega eina į bįti“: 

Sįlręnar afleišingar af margžęttri mismunun fyrir fatlašar konur į Ķslandi
Freyja Haraldsdóttir, sérfręšingur hjį Tabś

Fatlašar konur um allan heim hafa oršiš fyrir margžęttri mismunun į grundvelli kyngervis, fötlunar, aldurs, stéttar, kynžįttar, kynheigšar og kynvitundar frį upphafi. Žaš hefur komiš ķ veg fyrir jöfn tękifęri žeirra og dregiš śr lķkamlegri og andlegri vellķšan. Um žetta fjallar meistararitgerš Freyju Haraldsdóttur ķ kynjafręši viš Hįskóla Ķslands, ķ samstarfi viš Manchester Metropolitan University, en hśn hefur rannsakaš reynslu fatlašra kvenna į Ķslandi af margžęttri mismunun. Žar skošar hśn sįlręnan afleišingar slķkrar mismununar og hvernig konurnar andęfa žvķ misrétti sem žęr verša fyrir og sjį fyrir sér samfélagsumbętur. Nišurstöšur rannsóknarinnar gefa til kynna aš fatlašar konur upplifa margžętta mismunun ķ ólķkum rżmum samfélagsins sem oft sé bęši dulin og meišandi. Sįlręnu afleišingarnar eru flóknar og mótsagnakenndar og birtast ķ gegnum žreytu, sorg, kvķša og ótta, reiši, tilfinningar um valdaleysi, aš vera öšrum hįšar, hlutgervingu og afmennskun. Ķ žessu erindi mun Freyja varpa ljósi į nišurstöšur rannsóknarinnar sem beinast aš reynslu fatlašra kvenna af margžęttri mismunun ķ skólakerfinu. Hśn mun fjalla um hvaša afleišingar žaš hefur fyrir andlega lķšan og gešheilsu fatlašra kvenna og hvernig žęr vilja sjį breytingar į skólakerfinu, og višmóti žar innan, svo žęr hafi jöfn tękifęri til menntunar og um leiš fullrar žįtttöku ķ samfélaginu.


Skrįning į rįšstefnu


Mišstöš skólažróunar

Sólborg v/noršurslóš              600 Akureyri, Iceland              msha@msha.is              S. 460 8590 

Skrįšu žig į póstlistann

Fylgdu okkur eša deildu