Valmynd Leit

Byrjendalęsi

Žróunarverkefni
Umsjón lęsisteymi MSHA:
Ragnheišur Lilja Bjarnadóttir
Žóra Rósa Geirsdóttir 

Byrjendalęsi

Valkostur ķ kennslu lęsis viš upphaf grunnskóla

Tilurš og markmiš
Mišstöš skólažróunar viš Hįskólann į Akureyri hefur stašiš aš žróun kennsluašferšarinnar Byrjendalęsi ķ samvinnu viš skóla vķšs vegar um land frį įrinu 2004. Höfundur og forystumašur um innleišingu ašferšarinnar er Rósa Eggertsdóttir en nś starfa fimm sérfręšingar į vegum Mišstöšvar skólažróunar meš skólum sem vinna eftir ašferšum Byrjendalęsis.

Byrjendalęsi er samvirk nįlgun til lęsiskennslu barna 1. og 2. bekk og innifelur bęši eindarašferšir og heildarašferšir.  Byrjendalęsi byggir į ašferšum sem rannsóknir hafa leitt ķ ljós aš skila įrangri ķ lęsisnįmi barna. Viš samsetningu Byrjendalęsis var mešal annars stušst viš kenningar Gudschinsky, Frost, Rumelhart, Solity og Leimar. Ennfremur var sótt til NRP2000 rannsóknarinnar žar sem kemur fram mikilvęgi žess aš kennsluašferšir ķ lęsi feli ķ sér nįlgun sem nįi til allra žįtta móšurmįlsins. Žannig er vinna meš tal, hlustun, lestur og ritun felld ķ eina heild undir hatti lęsis. Ennfremur eru sértękir žęttir tungumįlsins, svo sem hljóšvitund, réttritun, skrift, oršaforši og lesskilningur tengd inn ķ ferliš.

Meginmarkmiš Byrjendalęsis er aš börn nįi góšum įrangri ķ lęsi sem allra fyrst į skólagöngu sinni. Žegar börn hefja nįm ķ 1. bekk eru žau misjafnlega į vegi stödd. Sum žekkja stafi, önnur eru farin aš lesa og svo er hópur sem žarf aš lęra alla stafina og hvernig į aš vinna meš žį. Byrjendalęsi gerir rįš fyrir žvķ aš hęgt sé aš kenna börnum sem hafa ólķka fęrni ķ lestri hliš viš hliš og žvķ er lögš įhersla į samvinnu um leiš og einstaklingsžörfum er mętt.

Innleišing ašferšar og starfsžróun
Ašferšir Byrjendalęsis eru um margt frįbrugšnar žeim vinnubrögšum sem kennarar hafa vanist. Öflugur stušningur ķ starfi er žvķ mikilvęgur fyrir kennara sem hefja kennslu eftir ašferšinni. Mišstöš skólažróunar hefur sett fram starfsžróunarlķkan sem lżsir hvernig fręšslu og stušningi er hįttaš viš innleišingu ašferšarinnar (sjį töflu hér aš nešan). Rįšgjafar frį mišstöš skólažróunar halda nįmskeiš og nįmssmišjur og vinna meš kennurum ķ skólum. Kennarar hittast į milli skóla og skólar mynda gjarnan samstarfsnet um verkefniš innan svęša. Gert er rįš fyrir aš hver skóli mennti eigin leištoga ķ Byrjendalęsi. Hlutverk hans er aš leiša starfiš innan skólans og vera kennurum til stušnings og leišsagnar. Leištoginn sękir nįmskeiš og nżtur handleišslu frį mišstöš skólažróunar ķ tvö įr. Leištogi er oftast kennari ķ viškomandi skóla en į fįmennum svęšum geta skólar sameinast um leištoga og getur leištogi žį jafnvel veriš starfsmašur skólaskrifstofu į viškomandi svęši.

Fręšilegt og hagnżtt efni er ašgengilegt žįtttakendum ķ verkefninu, sameiginlegur gagnabanki žįtttakenda er į vefsvęši og žįtttakendur eru meš lokaš svęši į samskiptasķšunni Facebook.

Rįšstefna um Byrjendalęsi er haldin annaš hvert haust ķ Hįskólanum į Akureyri ķ tengslum viš Dag lęsis.

Tveggja įra starfsžróunarferli

Žróunarstarf 1. įr - kennarar

Žróunarstarf 2. įr - kennarar

  • Nįmskeiš fyrir skólabyrjun, 2 dagar ķ įgśst
  • 8 vettvangsheimsóknir leištoga ķ kennslustundir og rįšgjafasamtöl viš kennara ķ kjölfariš
  • 4 - 5 nįmssmišjur x 4  tķmar. Kennarar skóla hittast, fį fręšslu og ręša saman um starfiš
  • Heimsókn frį HA ķ október og febrśar
  • Śrvinnsla śr Lęsisprófum
  • Nįmskeiš fyrir skólabyrjun, 1 dagur ķ įgśst
  • 6 vettvangsheimsóknir leištoga ķ kennslustundir og og rįšgjafasamtöl viš kennara ķ kjölfariš
  •  4 – 5 smišjur x 4 tķmar. Kennarar  skóla hittast, fį fręšslu og ręša saman um starfiš
  • Heimsókn frį HA ķ október og febrśar
  • Śrvinnsla śr Lęsisprófum

Žróunarstarf 1. įr leištogar

Žróunarstarf 2. įr  - leištogar

  •  Nįmskeiš fyrir skólabyrjun 2 dagar ķ  jśnķ
  •  Sitja nįmskeiš fyrir kennara ķ įgśst 2 dagar
  • Sķmavištöl viš rįšgjafa HA aš lokinni hverri vettvangsheimsókn til kennara
  •  Nįmskeiš yfir veturinn 4 dagar
  • Nįmskeiš fyrir skólabyrjun 1 dagur ķ įgśst
  • Sitja nįmskeiš fyrir kennara ķ įgśst 1 dagur
  • Sķmavištöl viš rįšgjafa HA aš lokinni hverri vettvangsheimsókn til kennara
  • Nįmskeiš yfir veturinn 4 dagar

 

Aš loknu innleišingarferli
Markmiš meš starfsžróun ķ skólum er aš stušla aš betri įrangri ķ skólastarfi. Rannsóknir sżna aš raunverulegar breytingar į skólastarfi taka talsveršan tķma, allt aš fimm til tķu įr taki aš festa žęr ķ sessi. Meš žįtttöku ķ žróunarstarfi Byrjendalęsis taka kennarar žįtt ķ lęrdómsferli, žeir ķgrunda eigiš starf og tileinka sér nżja žekkingu og fęrni viš lęsiskennsluna. Komiš hefur ķ ljós aš tveggja įra formlegur stušningur frį HA er oft varla nógu lengur tķmi og hafa skólar óskaš eftir įframhaldandi stušningi viš verkefniš.

Mišstöš skólažróunar bżšur upp į eftirfarandi samstarfsmöguleika aš loknu innleišingarferli:

Nįmskeiš fyrir staka skóla eša skólahverfi – heill dagur:

  • Dżpkun valinna ašferša, s.s. gagnvirkur lestur, lestraržjįlfun, ritun og samręšur til nįms
  • Aš koma til móts viš ólķkar žarfir
  • Aukiš sjįlfstęši nemenda
  • Markmiš, leišir og endurgjöf
  • Kennsluįętlanagerš
  • Starfsžróun, starfsmögnun ķ skólum

Heimsóknir frį rįšgjafa HA ķ skóla.

  • Reglulegar heimsóknir t.d. 2x - 4x yfir veturinn
  • Įkvešnir žęttir Byrjendalęsis teknir fyrir ķ hverri heimsókn įsamt rįšgjafavištölum viš kennara og leištoga ķ minni eša stęrri hópum

Menntun nżs leištoga ķ žeim tilgangi aš styrkja starfiš ķ skólanum.

Sjį lżsingu į menntun leištoga hér fyrir ofan.


Mišstöš skólažróunar

Sólborg v/noršurslóš              600 Akureyri, Iceland              msha@msha.is              S. 460 8590 

Skrįšu žig į póstlistann

Fylgdu okkur eša deildu