Valmynd Leit

Vķsindi ķ nįmi og leik - mįlstofulota III

Vķsindi ķ nįmi og leik

Mįlstofulota III 
kl. 13.35–14.05


 

Stofa
N102

Nįttśra og menning I

Śtikennsla er įhrifarķk kennsluašferš
Brynhildur Bjarnadóttir, lektor viš HA

Nįttśran er uppspretta endalausra kennslumöguleika. Śtikennsla er įhrifarķk kennsluašferš sem sķfellt nżtur meiri vinsęlda. Nįm ķ nįttśrunni eykur žekkingu į menningu, sögu, samfélagi, manninum sjįlfum og ekki sķst į umhverfinu. Meš markvissri śtikennslu mį byggja upp samžętt višfangsefni sem taka til allra žessara žįtta. Ķ erindinu veršur fjallaš um śtikennslu sem kennsluašferš og žį möguleika sem felast ķ henni til aš samžętta ofangreind višfangsefni. Hugaš veršur aš žvķ hvernig nżta megi nįnasta umhverfi skóla til aš auka lęsi nemenda į menningu og nįttśru. 

Tįlgun ķ skólastarfi
Bragi Gušmundsson, prófessor viš HA og Lovķsa Rut Stefįnsdóttir, MEd nemi viš HA

Lķfsleikni nemenda eykst ķ śtikennslu žar sem nemendur lęra mešal annars aš saga, höggva og nota hnķf viš żmis verk til dęmis tįlgun. Meš kennslu ķ tįlgun lęra nemendur ekki ašeins handverksašferšina heldur fręšast žeir einnig um veršmęti višarins. Ķ erindinu veršur fjallaš um tįlgun ķ skólastarfi žar sem sżndar verša hugmyndir aš tįlgunarverkefnum sem hęgt er aš vinna meš nemendum į yngsta- og mišstigi grunnskóla. Efnivišinn ķ hugmyndunum er oftast hęgt aš nįlgast ķ nęrumhverfi skóla og er žį tįlgaš ķ ferskan viš. 

Netfang: brynhildurb@unak.is


 

Stofa
M202

Ķslenskur stjarnfręšingur į mišöldum. Vķsindalegur frumkvöšull?
Žórir Siguršsson, lektor viš HA

Sögu stjarnvķsinda er oft lżst meš rannsóknum og kenningum nafnkunnra einstaklinga sem breyttu heimsmyndinni. Ķ grķskri fornöld eru tilnefndir Aristarkos frį Samos sem hélt fram sólmišjukenningu į 3. öld f. Kr. og Ptólemaķos sem fullkomnaši jaršmišjukenninguna į 2. öld e. Kr. Ķ evrópsku vķsindabyltingunni endurvakti Kópernikus sólmišjukenninguna um mišja 16. öld, Kepler uppgötvaši žrjś lögmįl um gang reikistjarnanna kringum sólina og sjónauki Galķleós afhjśpaši landslag į Tunglinu, bletti į Sólinni, fylgihnetti Jśpķters og stjörnumergš Vetrarbrautarinnar ķ byrjun 17. aldar.

Tķmabiliš milli falls Rómarveldis į 5. öld og Endurreisnar į 14. öld er stundum kallaš „myrkar aldir“. Ljóstżru ķ žessu mišaldamyrkri mį žó sjį noršur į Ķslandi. Į 12. öld fékk Oddi Helgason, vinnumašur ķ Mśla ķ Ašaldal og fiskimašur ķ Flatey į Skjįlfanda, višurnefniš Stjörnu-Oddi. Lķtiš er vitaš um ęvi hans en ķ handritasafninu Rķmbeyglu um tķmatal og vķsindi varšveittist Odda-tala meš athugunum į sólargangi sem eiga sér ekki hlišstęšu ķ okkar heimshluta į žessum tķma, žó aš žęr séu einungis fįeinar blašsķšur. Ašferš hans aš męla hęš sólarinnar meš žvķ aš nota žvermįl hennar sjįlfrar sem einingu („sólarhvel“) er ķ senn frumleg og nśtķmaleg. Reynt veršur aš śtskżra Odda-tölu meš śtreikningum, töflum og myndum, meta nįkvęmni žeirra og giska į męlingarašferšir. Reifuš veršur hugmynd um aš reisa Stjörnu-Odda minnisvarša į heimaslóš. Aš lokum veršur varpaš fram spurningum um žżšingu vķsindasögu ķ raunvķsindakennslu: Vekur žaš įhuga aš endurtaka sögulegar tilraunir og męlingar, t.d. žęr sem Galķleó og Stjörnu-Oddi geršu? Eykur žaš skilning aš rekja žróun vķsindalegrar žekkingar? Er lęrdómur aš kynnast ęvistarfi vķsindamanna į lišnum öldum? 

Netfang: thorir@unak.is


 

Stofa
M203

Teaching Hands-on Science on a Shoestring Budget
Sean Michael Scully, ašjśnkt viš HA

Hands-on experimentation is a critical tool for facilitating meaningful STEM education. Designing hands-on activities that expose students to basic scientific concepts let alone cutting edge topics when access to basic and specialized equipment is scarce, can be a major challenge for educators. Several easily obtainable do-it-yourself approaches to providing access to useful scientific instruments, such as spectrophotometers, will be explored in the context of developing appealing exercises for students. The application of these tools for performing simple experiments in both chemistry and microbiology will be presented. An example of a straightforward yet sophisticated problem-based learning experiment using baker“s yeast (Saccharomyces cerevisiae) for producing biofuel from complex biomass with analysis of all major end products will be explored. Also, the use of these easily obtainable tools and reagents will also be used to demonstrate and discuss an experiment aimed at teaching a “green chemistry” approach to organic synthesis.

Netfang: scully@unak.is


 

Stofa
L202

Fįgęti og furšuverk - nįttśrufręši - lestrarhvetjandi vefur fyrir heimili og skóla
Ingibjörg Aušunsdóttir, fyrrverandi sérfręšingur hjį MSHA og Sólveig Zophonķasdóttir, ašjśnkt viš HA og sérfręšingur hjį MSHA

Ķ erindinu veršur sagt frį verkefninu Fįgęti og furšuverk, žróun stafręna hluta žess og sżndur vefur meš efni sem tengist nįttśrufręši. Viš lifum į tķmum upplżsingatękni og margmišlunar og žvķ tališ naušsynlegt aš lķta til lęsis meš hlišsjón af žvķ. Lęsi er grundvallarfęrni og er undirstaša annars nįms og žaš skiptir mįli aš styšja viš lęsi į öllum nįmssvišum. Mikilvęgt er aš heimili og skólar séu samstķga ķ žvķ aš auka lestrarfęrni barna. Alžjóšlegar samanburšarkannanir benda į naušsyn žess aš efla lęsi mešal ķslenskra drengja og tilvališ aš tengja nįttśruvķsindi og lestur drengja saman og um leiš aš efla įhuga stślkna į vķsindum. Ķ nišurstöšum PISA-rannsókna sķšustu įra kemur kynjamunur ķ lesskilningi (e. reading literacy) fram drengjum ķ óhag. Nišurstöšur sem žessar uršu til žess aš žróunarverkefniš Curiosity Kit, sem er lestrarhvetjandi samstarfsverkefni heimila og skóla, var žżtt og stašfęrt. Verkefniš hlaut nafniš Fįgęti og furšuverk į ķslensku og er ętlaš börnum į aldrinum 9 til 11 įra og kemur sérstaklega til móts viš įhugasviš drengja. Markmiš verkefnisins er aš hvetja börn og fjölskyldur žeirra til aukins lestrar og sömuleišis aš styšja fjölskyldur barnanna til aš lesa og leika sér meš börnum sķnum. Frį įrinu 2010 hefur verkefniš veriš meš žvķ sniši aš skóli kemur sér upp bekkjarsetti af pokum meš mismunandi bókum og fylgihlutum. Börnin velja poka og taka meš sér heim og vinna meš efni pokans ķ samvinnu viš fjölskyldu sķna. Hingaš til hefur verkefniš veriš ķ formi taupoka en meš aukinni og sķfellt ašgengilegri tękni bęši heima og ķ skólum var įkvešiš aš uppfęra Fįgęti og furšuverk žannig aš börnum og foreldrum žeirra sé gert kleift aš nota tęknina viš aš lesa, uppgötva, skapa og mišla. Žróun tękni sem tengist hljóši, mynd, vefsķšugerš, sżndarveruleika, auknum veruleika og fjölbreyttum verkfęrum til sköpunar, samskipta og gagnasöfnunar er žess ešlis aš žaš mį safna saman fjölbreyttu efni ķ stafręnan poka. Ķ mįlstofunni veršur kynnt efni sem örvar įhuga į lestri efnis sem tengist nįttśruvķsindum. 

Netfang: ingibj@unak.is


 

Stofa
L203

Nżr kennari ķ nįttśrufręšikennslu
Arnfrķšur Hermannsdóttir, framhaldsskólakennari viš Menntaskólann į Akureyri

Žaš er krefjandi starfsumhverfi sem nżir kennarar žurfa aš kljįst viš žegar žeir koma til starfa aš loknu kennaranįmi. Žrįtt fyrir gott nįm er ómögulegt aš undirbśa sig aš öllu leyti fyrir starfiš. Erindi žetta fjallar um upplifun nżliša ķ nįttśrufręšikennslu aš loknu sķnu fyrsta starfsįri. Žęr įskoranir sem tekist var į viš į fyrsta įrinu ķ kennslu, hvernig kennsluhęttir žróušust ķ takti viš starfskenninguna og hvaša forrit og kennsluašferšir hentušu best til aš nį til nemenda frį sjónarhorni nżliša. Einnig veršur fjallaš um mótökur skólans og hvaša žęttir eru naušsynlegir fyrir skóla til aš taka į móti nżlišum ķ kennslu svo žeir haldist įfram ķ starfi.

Netfang: arnfridur@ma.is


 

Stofa
L102

PALS stęršfręši
Svava Ž. Hjaltalķn og Anna Kristķn Arnarsdóttir, grunnskólakennarar ķ Giljaskóla į Akureyri

PALS nįlgun hefur samkvęmt nišurstöšum rannsókna gefiš góša raun ķ skóla įn ašgreiningar ķ Bandarķkjunum og Kanada. Žó nokkur reynsla er af ašferšinni hér į landi, bęši ķ ķslensku og stęršfręši. PALS stendur fyrir pör aš lęra saman. Markmiš leišarinnar er aš koma til móts viš nįms- og fęrnižarfir fjölbreytts nemendahóps og gefa kennurum kost į aš žjįlfa samtķmis hóp meš félagakennslu. PALS nįlgunin virkar mjög vel samhliša annarskonar stęršfręšiašferšum sem notašar eru ķ almennri kennslu og sérkennslu, žar sem um žjįlfun er aš ręša. Nįmsžęttir eru kunnugir og rķma viš nįmsžętti ķ ķslenskri nįmskrį. Rannsóknir į PALS ašferšinni hafa stašfest aš flestir nemendur hvort sem žeir eru afburšanemendur, ķ mešallagi eša slakir sżna meiri framfarir en žeir sem ekki fį PALS žjįlfun. Žaš sama gildir um nemendur meš nįmsöršugleika. Ašferšin byggir į paravinnu. Nemendur eru parašir saman eftir įkvešnu kerfi og kennari gengur į milli nemendapara og veitir endurgjöf eftir žörfum. Ķ hverjum nįmsžętti er gert rįš fyrir félagažjįlfun og ęfingu. Ķ félagažjįlfun kenna nemendur hvor öšrum og žeir skiptast į aš vera žjįlfarar og leikmenn. Ķ hverri PALS kennslustund eru einnig unnin ęfingaverkefni. Nemendur vinna žau einstaklingslega og eru žau tengd višfangsefni dagsins. Žżddar hafa veriš handbękur meš leišbeiningum um kennarastżršar kennslustundir og verkefnasöfn fyrir hvern įrgang frį 2.–6. bekk. Einnig er til handbók fyrir leikskóla og 1. bekk og ķ henni eru öll žau gögn sem žarf aš nota ķ PALS kennslustundum. PALS er ekki einungis įrangursrķk leiš ķ stęršfręšikennslu, hśn er lķka skemmtileg og stušlar aš virkni nemenda.

Netfang: svavah@akmennt.is


 

 

 


Mišstöš skólažróunar

Sólborg v/noršurslóš              600 Akureyri, Iceland              laufey@unak.is              S. 460 8590 

Fylgdu okkur eša deildu